1922.html



Kalenders

Gregoriaanse kalender 1922 MCMXXII Ab urbe condita 2675 Armeense kalender 1371 ԹՎ ՌՅՀԱ Chinese kalender 4618 – 4619 戊酉 – 己戌 Ethiopische kalender 1914 –1915 Hebreeuwse kalender 5682 – 5683 Hindoekalenders - Vikram Samvat 1977 – 1978 - Shaka Samvat 1844 – 1845 - Kali Yuga 5023 – 5024 Iraanse kalender 1300 –1301 Islamitische kalender 1341 –1341

bewerk Gebeurtenissen

• De Volksraad van Indië krijgt uitbreiding van bevoegdheden, maar de Indonesiërs keren zich in toenemende mate van een voor hen te traag en teleurstellend politiek proces af.

januari

• 1 - Groot Praag wordt gevormd als een groot aantal gemeenten onderdeel wordt van de gemeente Praag.
• 9 - De grote metaalstaking in Nederland eindigt in een nederlaag. De staking was door de samenwerkende bonden op 31 oktober 1921 uitgeroepen om de door de werkgevers aangekondigde loonsverlaging van 15 procent te verhinderen.

februari

• 6 Bij het Vlootverdrag van Washington leggen de USA, het Verenigd Koninkrijk, Japan, Frankrijk en Italië zich beperkingen op in de grootte van hun slagschepen op de Stille Oceaan.

april

• 1 - De 48-jarige Anton Philips krijgt de leiding van de, in 1891 door zijn vader Frederik en zijn oudere broer Gerard gestichte, gloeilampenfabriek Philips & Co te Eindhoven.
• 3 - Jozef Stalin wordt Secretaris-generaal van de Communistische Partij van de Sovjet-Unie, en daarmee na Lenin de machtigste man in de partij en het land.
• 14 - Met een uitvoering van Bachs Matthäus Passion in de Grote Kerk te Naarden heeft de in 1921 opgerichte Bachvereeniging zich voor de eerste keer in het openbaar gepresenteerd.
• 15 - Frederick Banting en C.H. Best ontdekken het hormoon insuline als geneesmiddel tegen suikerziekte.
• 16 - Verdrag van Rapallo tussen Duitsland en de Sovjet-Unie.

mei

• 3 - Bij Winterswijk wordt een zoutlaag aangeboord.
• 3 - Fusie van de brouwerij De Klok te Groenlo fuseert met de Enschedese Bier Brouwerij.
• 7 - In Amsterdam verslaat België het Nederlands voetbalelftal met 1-2.
• 31 - Afsluiting van het driedaags Internationaal Congres van Progressieve Kunstenaars in Düsseldorf.

juni

• 22 - Het Permanente Hof van Arbritage houdt de eerste zitting te Den Haag.
• 24 - De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Walter Rathenau wordt vermoord. Een anti-campagne was reeds in gang gezet spoedig na zijn aantreden als minister van Reconstructie.
• 26 - In het dwergstaatje Monaco volgt kroonprins Louis als prins Louis II zijn vader Albert op. Onder Franse druk heeft deze ongehuwde prins voor een troonopvolger gezorgd door Charlotte Louvet als dochter te adopteren.

juli

• 9 - Johnny Weismuller duikt als eerste mens onder de minuut op de 100 meter vrije slag; in Alameda brengt de latere filmster (Tarzan) het wereldrecord op 58,6.
• 14 - De Franse president Alexandre Millerand ontsnapt aan een aanslag op zijn leven door de anarchist Gustave Bouvet.
• juli - Oprichting Taman Siswa, antikoloniale onderwijsbeweging in Nederlands-Indië, door Ki Hadjar Dewantara.

augustus

• 2 - Een Japans cruiseschip, de Niitakat, zinkt tijdens een storm voor de kust van Kamtsjatka. 300 opvarenden komen daarbij om.

september

• 17 - De Nederlandse wielrenner Piet Moeskops wordt wederom wereldkampioen op de sprint.

oktober

• 28 - Mars naar Rome van de fascisten w.o. Mussolini.
• 30 - Benito Mussolini wordt premier van een coalitiekabinet in Italië.

november

• 1 - Het sultanaat in Turkije wordt afgeschaft.
• 4 - De eerste compleet intacte grafkamer van een Egyptische farao wordt ontdekt in de Vallei der Koningen door de Brit Howard Carter. Het is vermoedelijk dat van Toetanchamon. Op 26 november komt aan de onzekerheid een eind wanneer de naam Toetanchamon zichtbaar wordt en de koninklijke grafkamer waarin zijn sarcofaag geopend wordt.

december

• 29 - In Nederland wordt plechtig de herziene grondwet geproclameerd.
• 30 - Officiële oprichting van de Sovjet-Unie.

Zonder datum

• De cartoon Felix de Kat wordt bedacht door Pat Sullivan dan wel zijn werknemer Otto Messmer.
• De laatste gulden van het type Wilhelmina komt in Nederland in omloop. Dit type blijft tot 1945 in productie.

bewerk Geboren

januari

• 8 - Jan Nieuwenhuys, Nederlands kunstschilder (overleden 1986)
• 8 - Harm Buiter, Nederlands bestuurder
• 15 - Paul Marcinkus, Amerikaans aartsbisschop en bankier (overleden 2006)
• 17 - Betty White, Amerikaans actrice
• 17 - Luis Echeverría, president van Mexico (1970-1976)
• 21 - Paul Scofield, Brits acteur (overleden 2008)
• 26 - Ellen Vogel, Nederlands actrice
• 31 - Ernst Heinrich Kossmann, Nederlands historicus (overleden 2003)
• 31 - Alfred Kossmann, Nederlands schrijver (overleden 1988)

februari

• 1 - Frits Hotz, Nederlands schrijver (overleden 2000)
• 6 - Patrick Macnee, Brits acteur
• 17 - Marshall Teague, Amerikaans racer van fabulous Hudson Hornet (overleden 1959)
• 18 - Allan Melvin, Amerikaans acteur (overleden 2008)
• 22 - Rinus Schaap, Nederlands voetballer (overleden 2006)

maart

• 1 - Yitzhak Rabin, Israëlisch generaal, diplomaat, politicus, premier en Nobelprijswinnaar (overleden 1995)
• 4 - Xenia Stad-de Jong, Nederlands atlete
• 5 - Pier Paolo Pasolini, Italiaans dichter, schrijver en filmregisseur (overleden 1975)
• 8 - Cyd Charisse, Amerikaans danseres en actrice (overleden 2008)
• 12 - Jack Kerouac, Amerikaans schrijver (overleden 1969)
• 22 - Marià Gonzalvo, Spaans voetballer (overleden 2007)
• 25 - Jaap ter Haar, Nederlands historicus en (kinderboeken)schrijver (overleden 1998)

april

• 2 - Dino Monduzzi, Italiaans bisschop en kardinaal (overleden 2006)
• 5 - Tom Finney, Engels voetballer
• 9 - Carl Amery, Duits schrijver
• 13 - John Braine, Engels schrijver
• 16 - Leo Tindemans, Belgisch premier
• 20 - Hendrik de Waard, Nederlands natuurkundige (overleden 2008)
• 21 - Iser Koeperman, Oekraïens wereldkampioen dammen (overleden 2006)
• 22 - Charles Mingus, Amerikaans jazzmusicus
• 25 - Cobi Schreijer, Nederlands zangeres (overleden 2005)
• 28 - Alistair MacLean, Schots schrijver (overleden 1987)
• 29 - Jean 'Toots' Thielemans, Belgisch muzikant

mei

• 2 - Abe Rosenthal, Amerikaans columnist, journalist en redacteur (overleden 2006)
• 7 - Darren McGavin, Amerikaans acteur (overleden 2006)
• 15 - Ger Harmsen, Nederlands historicus (overleden 2005)
• 20 - Ivo Schöffer, Nederlands historicus
• 21 - Bill Minco, Nederlands verzetsstrijder, zakenman en politicus (overleden 2006)
• 27 - Christopher Lee, Amerikaans acteur

juni

• 2 - Carmen Silvera, Engels actrice (overleden 2002)
• 2 - David Webster, Amerikaans militair, schrijver en journalist (overleden 1961)
• 3 - Alain Resnais, Frans filmregisseur
• 7 - Henk Zeevalking, Nederlands politicus (overleden 2005)
• 8 - Wim Meuldijk, Geestelijk vader van Pipo de clown (overleden 2007)
• 13 - Willem Brakman, Nederlands schrijver (overleden 2008)
• 13 - Arsène Vaillant, Waals voetballer en sportjournalist (overleden 2007)
• 14 - Franjo Tuđman, Kroatisch president (overleden 1999)

juli

• 4 - Corneille alias Cornelis Guillaume van Beverloo, Belgisch schilder
• 10 - Johan Willem de Bruyn Kops, Engelandvaarder (overleden 2008)
• 26 - Blake Edwards, Amerikaans regisseur
• 28 - Theo Eerdmans, Nederlands quizmaster, journalist en auteur (overleden 1977)

augustus

• 6 - Freddie Laker, Britse luchtvaartpionier en -ondernemer (overleden 2006)
• 7 - Jan van Hoof, Nederlands student en verzetsstrijder (overleden 1944)
• 9 - Philip Larkin, Engels schrijver, dichter en jazz-criticus
• 12 - André Kloos, Nederlands politicus, vakbondsbestuurder en omroepvoorzitter (overleden 1989)
• 20 - Frans de Munck, Nederlands voetbalkeeper
• 29 - Henk Faanhof, Nederlands wielrenner

september

• 1 - Yvonne De Carlo, Amerikaanse film en televisie actrice (overleden 2007)
• 14 - Michel Auclair, acteur
• 19 - Emil Zátopek, Tsjechisch atleet en olympisch kampioen (overleden 2000)
• 27 - Arthur Penn, Amerikaans regisseur

oktober

• 4 - Gianna Baretta Molla, Italiaanse pediater en heilige (overleden 1962)
• 7 - Reina Prinsen Geerligs, Nederlands schrijver en verzetsstrijder (overleden 1943)
• 8 - Nils Liedholm, Zweeds voetballer (overleden 2007)
• 10 - Boeli van Leeuwen, Antilliaans schrijver
• 11 - André Batenburg, Nederlands bankier (overleden 2002)
• 18 - Jopie Huisman, kunstschilder uit Workum (overleden 2000)
• 22 - Ton Lensink, Nederlands acteur en tv-regisseur (overleden 1997)
• 29 - Frans Henrichs, Nederlands sportverslaggever (overleden 1999)
• 23 - Gerhard Bronner, Oostenrijks componist (overleden 2007)
• 31 - Norodom Sihanouk, koning van Cambodja
• 31 - Barbara Bel Geddes, Amerikaans actrice (overleden 2005)

november

• 8 - Christiaan Barnard, Zuid-Afrikaans hartchirurg (overleden 2001)
• 9 - Raymond Devos, Belgisch cabaretier, komiek en schrijver (overleden 2006)
• 9 - Imre Lakatos, Hongaars wis- en natuurkundige (overleden 1974)
• 11 - Kurt Vonnegut, Amerikaans schrijver (overleden 2007)
• 14 - Boutros Boutros-Ghali, Egyptisch Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties
• 23 - Vo Van Kiet, premier van Vietnam (overleden 2008)
• 26 - Michel Toussaint, Waals-Belgisch politicus en advocaat (overleden 2007)

december

• 1 - Coen van Hoewijk, eerste Nederlandse nieuwslezer (overleden 2007)
• 3 - Sven Nykvist, Zweeds cameraman van filmregisseur Ingmar Bergman (overleden 2006)
• 6 - Guy Thys, Belgisch voetballer en voetbaltrainer (overleden 2003)
• 22 - Christian Dotremont, Belgisch kunstschilder, schrijver en dichter (overleden 1979)
• 15 - Henryk Mandelbaum, Pools Holocaustoverlevende (Sonderkommando van het vernietigingskamp Auschwitz) (overleden 2008)
• 19 - Hanny Michaelis, Nederlands dichteres (overleden 2007)
• 22 - Eli Asser, Nederlands auteur
• 24 - Ava Gardner, Amerikaans actrice (overleden 1990)
• 27 - Oscar Verpoest, Belgische dammer (overleden 2007)
• 28 - Stan Lee, co-creator van Spider-Man, The Fantastic Four, en veel andere karakters van Marvel
• 29 - Addy Kleijngeld , Musicus
• 30 - Marc Sleen (echte naam Marcel Neels), stripauteur

bewerk Overleden

januari

• 22 - Paus Benedictus XV (67), paus van 1914 tot 1922

februari

• 3 - Christiaan de Wet (67), Zuid-Afrikaans Boerengeneraal
• 25 - Henri-Desiré Landru (52), Frans tienvoudig lustmoordenaar

maart

• 22 - Louis-Antoine Ranvier (86), Frans patholoog

april

• 2 - Hermann Rorschach (37), Zwitsers psycholoog
• 20 - Jacqueline E. van der Waals (53), Nederlands dichteres

mei

• 6 - Marie van Saksen-Weimar-Eisenach (73), Duits hertogin
• 27 - Ernest Solvay (84), Belgisch grootindustrieel en scheikundige

juni

• 20 - Vittorio Monti (54), Italiaans componist
• 26 - Albert I (73), Monegaskisch prins

augustus

• 2 - Alexander Graham Bell (75), Schots uitvinder

september

• 1 - Edmund Leighton (68), Brits kunstschilder
• 9 - Warmolt Tonckens (73), Nederlands jurist en gouverneur van Suriname

oktober

• 28 - Hugo Verriest (81), Belgisch priester-dichter

december

• 13 - Hannes Hafstein (61), IJslands politicus en dichter
• 16 - Eliëzer Ben Jehoeda (64), Litouws-Palestijns-Joods taalkundige (grondlegger van het modern Hebreeuws)