Olivier Brunel.html



Olivier Brunel (ca. 1540 – 1585) (ook wel Olivier Bruyneel genaamd) was een ontdekkingsreiziger uit de zuidelijke Nederlanden en pionier in de handel met Rusland. Hij probeerde rondom Siberië een weg naar China te vinden.

De handel op Rusland werd tot het midden van de 16e eeuw gecontroleerd door de Russiche Hanzesteden Narva, Riga, Reval en Novgorod. Om aan deze greep te ontkomen werden door de Engelsen, zoals Richard Chancellor, en door de Nederlanders, zoals Philips Winterkoning en Olivier Brunel pogingen ondernomen om via de Noordkaap nieuwe handelscontacten te zoeken.

Het gebied dat door Brunel werd bereisd. Links in Lappia het gehucht Kola. Daaronder de Witte Zee met Colmogory aan de Dvina (Defina Fluvius). Uiterst rechts de Ob (Obij Fluvius), die hij via land zou hebben bereikt. In het midden tussen het vasteland en de landmassa, dat later een eiland (Vajgatsj) zou blijken te zijn, bevindt zich straat Waygats, die hij gedurende zijn laatste reis in 1584/85 waarschijnlijk niet heeft kunnen passeren. (Detail uit een kaart van Lucas Janszoon Waghenaer uit 1589.)

Omstreeks 1560 voer Brunel op een Russisch schip van Kola naar Kholmogory. Hij vestigde zich aan de monding van de Dvina, waar ook de Engelsen al een handelspost hadden. De Engelsen verkregen van de tsaar het monopolie op de handel, en op Engelse beschuldigingen van spionage werd Brunel gearresteerd en bleef hij een aantal jaren in gevangenschap, totdat de broers Stroganov, bonthandelaren, hem in 1570 vrij kochten. Hij trad bij hen in dienst, en ondernam voor hen verschillende handelsreizen door het noorden van Rusland. Hij kwam daardoor zo ver oostelijk als de Ob.

Olivier Brunel overtuigde de broers Stroganov ervan om een expeditie te bekostigen om een route naar het mythische land Cathay te zoeken. In 1581 werd hij door de broers naar Antwerpen gestuurd om zeelui te werven voor een expeditie naar Cathay. In Antwerpen ontmoette Brunel Balthazar de Moucheron, die zich voor de handel met Rusland liet interesseren. Waarschijnlijk voelde Brunel zich niet meer gehouden aan de opdracht van de broers Stroganov want hij voerde in opdracht van De Moucheron eerst een vergeefse zoektocht naar Groenland uit, het land dat in de 13e eeuw nog een Vikingkolonie was, maar waarvan 300 jaar later niemand nog wist waar het precies lag. Pas In 1584 vertrok Brunel weer naar Rusland, en maakte een door Balthazar de Moucheron gefinancieerde reis, waarin hij de zuidkust van Nova Zembla, de straat Waygats en de Russische kust verkende. Pakijs verhinderde hem verder naar het oosten te reizen. Het is niet met zekerheid bekend hoe ver hij daadwerkelijk is gekomen, en waarschijnlijk is hij gedurende het tweede deel van de reis in 1585 verdronken in de Petsjora-delta.