Anwar Sadat.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
| Anwar as-Sadat | |
 |
|
| Data urodzenia | 25 grudnia 1918 |
| Data śmierci | 6 października 1981 |
| 3. Prezydent Arabskiej Republiki Egiptu | |
| Okres urzędowania | od 15 października 1970 do 6 października 1981 |
| Przynależność polityczna | Arabska Unia Socjalistyczna (do 1977) Narodowa Partia Demokratyczna (od 1977) |
| Poprzednik | Gamal Abdel Naser |
| Następca | Hosni Mubarak |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Anwar Sadat (również Anwar as-Sadat, أنور السادات; ur. 25 grudnia 1918 w Mit Abu al-Kum, zm. 6 października 1981 w Kairze) – egipski polityk i prezydent w latach 1970-1981. Brał udział w zamachu stanu w roku 1952, który zdetronizował króla Farouka I. W 1969, po piastowaniu rozmaitych stanowisk w egipskim parlamencie został wybrany wiceprezydentem. Gdy ówczesny prezydent, Gamal Abdel Naser zmarł (w 1970), Sadat został prezydentem.
W 1973 razem z Syrią Sadat wypowiedział wojnę Izraelowi, próbując odzyskać część półwyspu Synaj, zdobytego przez Izrael w wojnie sześciodniowej. Relatywnie dobre rezultaty egipskiej armii w wojnie Jom Kippur poprawiły nastroje w Egipcie, umożliwiając ustanowienie 5 lat później pokoju.
19 listopada 1977 roku Sadat jako pierwszy arabski przywódca przyjechał (zaproszony przez Menachema Begina, premiera Izraela) z oficjalną wizytą do Izraela. Spotkał się z izraelskim premierem i przemówił w Knesecie. Wizyta zaowocowała wkrótce w traktacie pokojowym podpisanym w Camp David, za który obaj przywódcy otrzymali Pokojową Nagrodę Nobla. Pokój z Izraelem został bardzo źle przyjęty przez radykalne organizacje islamskie, zwłaszcza ze względu na zapisy w traktacie pokojowym, zabraniające Egiptowi używać argumentu siły, który był uznawany przez fundamentalistów islamskich jako jedyny możliwy argument wobec Izraela.
We wrześniu 1981 roku w Egipcie zaczęły się represje wobec organizacji islamskich, także studenckich, w wyniku których zaaresztowano prawie 1600 osób. 6 października tego samego roku Sadat został zamordowany przez członków islamskiej radykalnej organizacji Jihad, która sprzeciwiała się negocjacjom pokojowym z Izraelem i represjom wrześniowym. Następnym prezydentem został Hosni Mubarak. Wykorzystał on pretekst zamachu na Sadata, by móc represjonować, torturować i skazywać bez wyroku członków islamskich organizacji radykalnych.
Człowiek Roku 1977 według magazynu Time.
(patrz: Królowie Starożytnego Egiptu (Faraonowie))
Szyicki kalifat Kairu (909-1171)
Al-Mahdi• Al-Kaim• Al-Mansur• Al-Mu'izz • Al-Aziz• Al-Hakim• Az-Zahir• Al-Mustansir• Al-Mustali• Al-Amir• Al-Hafiz• Az-Zafir• Al-Faiz• Al-Adid
Kalifat Kairu (1261-1517)
Al-Mustansir• Al-Hakim I• Al-Mustakfi I• Al-Wathiq I• Al-Hakim II• Al-Mu'tadid I• Al-Mutawakkil I• Al-Wathiq II• Al-Mu'tasim• Al-Mutawakkil• Al-Musta'in• Al-Mu'tadid II• Al-Mustakfi II• Al-Qa'im• Al-Mustanjid• Al-Mutawakkil II• Al-Mustamsik• Al-Mutawakkil III
Kalifowie Osmańscy (1517-1924)
Selim I Groźny• Sulejman I Wspaniały• Selim II• Murad III• Mehmed III• Ahmed I• Mustafa I• Osman II• Mustafa I• Murad IV• Ibrahim• Mehmed IV• Sulejman II• Ahmed II• Mustafa II• Ahmed III• Mahmud I• Osman III• Mustafa III• Abdulhamid I• Selim III• Mustafa IV• Mahmud II• Abdulmecid I• Abdulaziz• Murad V• Abdulhamid II• Mehmed V• Mehmed VI• Abdulmecid II
Wicekrólestwo Egiptu (1805-1914)
Muhammad Ali• Ibrahim Pasza• Muhammad Ali• Abbas I
Said Pasza• Ismail Pasza• Taufik Pasza• Abbas II Hilmi
Sułtanat Egiptu (1914-1922)
Husajn Kāmil• Fuad I
Królestwo Egiptu (1922-1953)
Fuad I• Faruk I• Fuad II
Arabska Republika Egiptu (od 1953)
Muhammad Nadżib• Gamal Abdel Naser• Anwar Sadat • Hosni Mubarak
Zjednoczona Republika Arabska (1958-1971)
Gamal Abdel Naser• Anwar Sadat
Zobacz też: Sułtani Imperium Osmańskiego, Wicekrólowie Egiptu, Sułtani Egiptu, Królowie Egiptu, Nil, Historia Egiptu, Starożytni Egipcjanie