Benedykt Chmielowski.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Benedykt Joachim Chmielowski herbu Nałęcz (ur. w Łucku na Wołyniu 20 marca 1700, zm. we Firlejowie na Podolu 7 kwietnia 1763) – polski humanista, ksiądz.
Spis treści |
edytuj Życie
Urodzony w Łucku, kształcony od 1715 r. w szkołach jezuickich we Lwowie, a w 1722 przyjęty został do seminarium katedralnego w tym mieście.
Przebywał na dworze Jana Jabłonowskiego, gdzie przez jakiś czas pracował jako nauczyciel Jabłonowskich. Był preceptorem jego syna Dymitra Jabłonowskiego. Dzięki nim otrzymał w 1725 r. probostwo w Firlejowie.
Przed 1743 r. został prałatem domowym arcybiskupa lwowskiego Wyżyckiego. W latach 50-tych był proboszczem w Podkamieniu, a także dziekanem rohatyńskim. Przed 1761 r. został kanonikiem katedralnym kijowskim.
Zmarł w Firlejowie pod Rohatynem (Podole), gdzie przez wiele lat był proboszczem.
edytuj Dzieła
Zasłynął jako twórca pierwszej polskiej encyklopedii powszechnej wydanej pod typowym dla jego epoki tytułem Nowe Ateny albo Akademia wszelkiej sciencyi pełna, na różne tytuły jak na classes podzielona, mądrym dla memoryału, idiotom dla nauki, politykom dla praktyki, melancholikom dla rozrywki erygowana [...] przez xiędza Benedykta Chmielowskiego dziekana rohatyńskiego, firlejowskiego, podkamienieckiego pasterza. Encyklopedia miała dwa wydania, pierwsze w latach 1745-1746, drugie, uzupełnione i rozszerzone, w latach 1754-1764.
Jego dziełem był również niezwykle popularny modlitewnik Bieg roku całego (1728), w XVIII i XIX wieku drukowany około dwudziestu razy.
Był ponadto autorem herbarza Zbiór krótki herbów polskich, oraz wsławionych cnotą i naukami Polaków wydanego w 1763 oraz książki religijnej Ucieczka przez świętych do Boga 1730.
edytuj Bibliografia
Maria Wichowa – Ksiądz Benedykt Chmielowski jako uczony barokowy (Napis, Seria V/1999, s. 45)