Guam.html



Ten artykuł dotyczy wyspy. Zobacz też: GUAM – organizacja międzynarodowa.

Territory of Guam Guåhan Terytorium Guamu
Flaga Guamu Godło Guamu
Dewiza: (angielski) Where America's Day Begins
Hymn: Stand Ye Guamanians
Język urzędowy	angielski, chamorro
Stolica	Hagåtña
Status terytorium	terytorium nieinkorporowane
Zależne od	Stanów Zjednoczonych
Głowa terytorium	prezydent George W. Bush
gubernator	gubernator Felix Perez Camacho
Powierzchnia  • całkowita  • wody śródlądowe	541,3 km² 0%
Liczba ludności (2006)  • całkowita   • gęstość zaludnienia	171 019 315,9 osób/km²
Jednostka monetarna	dolar amerykański (USD)
Rok utworzenia	wydzielenie z Filipin 1898
Strefa czasowa	UTC +10
Kod ISO 3166	GU/GUM/316
Domena internetowa	.gu
Kod telefoniczny	+1 671

Guam (Terytorium Guamu) – wyspa w południowej części archipelagu Marianów, w Mikronezji, w Oceanii.

edytuj Ustrój polityczny

Guam jest terytorium zależnym od USA. Rządy sprawuje gubernator wybierany w wyborach powszechnych. Prawo głosu mają obywatele w wieku powyżej 18 lat. Guamczycy są obywatelami USA, jednak nie mogą głosować w wyborach prezydenckich.

Główne partie polityczne:

• Partia Demokratyczna (DP),
• Ludowy Sojusz Postępowy (PPA).

Święto narodowe: Dzień Odkrycia Guamu, pierwszy poniedziałek marca (1521).

edytuj Geografia

Wyspa pochodzenia wulkanicznego, otoczona rafami koralowymi, położona na północnym Pacyfiku, pomiędzy Hawajami a Filipinami (13°28'N, 144°47'E). Jest to największa i najdalej wysunięta na południe wyspa archipelagu Marianów. Średnie, roczne opady wynoszą 2000 mm, natomiast średnia roczna temperatura jest na stałym poziomie przez cały rok, która wynosi od 26 do 28°C.

edytuj Podział administracyjny

Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Guamu.

Guam dzieli się na 19 wsi (okręgów):

1. Agat
2. Asan-Maina
3. Barrigada
4. Chalan Pago-Ordot
5. Dededo
6. Hagåtña
7. Hagåtña Heights
8. Inarajan
9. Mangilao
10. Merizo
11. Mongmong-Toto-Maite
12. Piti
13. Santa Rita
14. Sinajana
15. Talofofo
16. Tamuning
17. Umatac
18. Yigo
19. Yona

edytuj Historia

Wyspa odkryta 6 marca 1521 roku przez Ferdynanda Magellana i nazwana przez niego Wyspą Złodziejską, gdyż mieszkańcy archipelagu nie znali pojęcia własności i wykradli ze statku część sprzętu. Kolonizację europejską zapoczątkowali hiszpańscy misjonarze, którzy przybyli na wyspę w 1668 roku. W 1898 roku po przegranej w wojnie amerykańsko-hiszpańskiej, Hiszpania przekazała ją Stanom Zjednoczonym. W czasie II wojny światowej zajęta w 10 grudnia 1941 roku przez Japonię. Okupacja trwała do 21 lipca 1944 roku. W 1950 dowództwo Marynarki Wojennej przekazało zarząd nad Guam Departamentowi Spraw Wewnętrznych, nadano wyspie nową konstytucję, powołano pochodzący z wyborów lokalny parlament, mieszkańcom nadano obywatelstwo amerykańskie. Od tamtego czasu Guamczycy posiadają autonomię wewnętrzną, która w 1970 została rozszerzona.

edytuj Gospodarka

Podstawą gospodarki Guamu jest obsługa amerykańskich baz wojskowych oraz turystyka. Ludność zajmuje się także połowem ryb. Dobrze rozwinięte jest rolnictwo. Uprawia się tam kukurydzę, maniok, batat, taro, kawę, kakao, trzcinę cukrową.
Problemem jest działalność gangów z Chin, Rosji, Japonii i Korei Południowej, które zajmują się praniem brudnych pieniędzy, handlem narkotykami, hazardem, prostytucją oraz przemytem ludzi.

edytuj Infrastruktura

edytuj Telekomunikacja

• Liczba aktywnych telefonów komórkowych: 98 000 (2004)
• Liczba telefonów stacjonarnych: 84 134 (2001)
• Liczba użytkowników internetu: 79 000 (2004)

edytuj Transport

• Liczba lotnisk: 5 (2006)
• Główny port lotniczy to Apra Harbor

edytuj Instalacje wojskowe USA

• Port Apra (ang. Apra Harbor) – jeden z największych portów między Hawajami i Filipinami. Może obsługiwać największe okręty amerykańskiej floty, w szczególności lotniskowce.

• Lotnisko Andersen (ang. Andersen Air Force Base) – duże lotnisko, przystosowane do bazowania ciężkich bombowców B-52.

edytuj Demografia

Populacja wyspy wynosi około 175 tysięcy osób. Zamieszkują tu następujące grupy etniczne: Chamorro (czarnoskóra ludność rdzenna) 37,1%, Filipińczycy 26,3%, biali 6,5%, inni 30,1%. Dominującą religią jest katolicyzm (85%).

Języki którymi posługują się mieszkańcy wyspy to: Angielski 38,3%, Chamorro 22,2%, Filipiński 22,2%, inne 17,8%.

edytuj Kultura

Pomimo dominacji katolicyzmu, zachowały się jeszcze tradycyjne wierzenia i tabu. Podczas świąt często zakładane są tradycyjne maski ludu Chamorro. Atrakcją kulinarną wyspy jest potrawka z latających lisów, endemicznego gatunku nietoperzy (Pteropus mariannus).

edytuj Turystyka

Miejsca na wyspie, które warte sa zwiedzania to m.in. Agana (stolica terytorium), Centrum Badawcze Regionu Mikronezji (Micronesian Area Research Center), Plaza de Espańa, Puntan dos Amantes, Lanchon Antigo, Merizo, Inarajan, Umatac

edytuj Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona Guam
• Opis instalacji wojskowych na Guam

p • d • e Podział terytorialny Stanów Zjednoczonych Stany Alabama • Alaska • Arizona • Arkansas • Connecticut • Dakota Południowa • Dakota Północna • Delaware • Floryda • Georgia • Hawaje • Idaho • Illinois • Indiana • Iowa • Kalifornia • Kansas • Karolina Południowa • Karolina Północna • Kentucky • Kolorado • Luizjana • Maine • Maryland • Massachusetts • Michigan • Minnesota • Missisipi • Missouri • Montana • Nebraska • Nevada • New Hampshire • New Jersey • Nowy Jork • Nowy Meksyk • Ohio • Oklahoma • Oregon • Pensylwania • Rhode Island • Teksas • Tennessee • Utah • Vermont • Waszyngton • Wirginia • Wirginia Zachodnia • Wisconsin • Wyoming Dystrykt federalny Dystrykt Kolumbii Terytoria zależne Baker • Guam • Howland • Jarvis Johnston • Kingman • Mariany Północne • Midway • Navassa • Palmyra • Portoryko • Samoa Amerykańskie • Wake • Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych