Hawaje (stan w USA).html



Ten artykuł dotyczy stanu USA. Zobacz też: inne hasła z tą nazwą.

Hawaje State of Hawaii Mokuʻāina ʻo Hawaiʻi
Flaga stanowa Hawajów Pieczęć stanowa Hawajów
Przydomek: The Aloha State Stan miłości
Dewiza: Ua Mau ke Ea o ka ʻĀina i ka Pono
Państwo	Stany Zjednoczone
Stolica	Honolulu
Największe miasto	Honolulu
Gubernator	Linda Lingle
Język urzędowy	angielski, hawajski
Powierzchnia  • ogółem  • lądowa  • wodna  • % wodna	na 43 miejscu 28 337 km² 16 649 km² 11 672 km² 41,2 %
Populacja (2000)	na 42 miejscu 1 211 537
Gęstość zaludnienia (2000)	na 13 miejscu 42,75 /km²
Piramida wieku
Wejście do Unii  • kolejność  • data	50 21 sierpnia 1959
Strefa czasowa	UTC-10
Szerokość geograficzna	18°55'N - 29°N
Długość geograficzna	154°40'W - 162°W
Szerokość Długość Wzniesienie  • najwyższe  • średnie  • najniższe	2450 km -- km   4205 m 925 m 0 m
ISO 3166-2	US-HI

Hawaje (ang. Hawaii, haw. Hawaiʻi) – stan nie posiadający geograficznej łączności z resztą kraju, położony na archipelagu Hawaje, w północno-środkowej części Oceanu Spokojnego, w odległości około 4 tys. kilometrów od kontynentalnych Stanów Zjednoczonych. Archipelag jest pochodzenia wulkanicznego. Rozpościera się na długości niemal 2,5 tys. km. Składa się z ośmiu wysp - Hawaii, Oahu, Kauai, Molokai, Lanai, Maui, Niihau i Kahoolawe. Powierzchnia wysp jest górzysta. Liczne są czynne wulkany.

Oficjalnie w stanie mieszka 1,2 mln ludzi, a w praktyce ponad 1,3 mln jeśli dodać turystów i żołnierzy amerykańskich sił zbrojnych. Ogromna większość z nich, prawie 1 mln, mieszka na najgęściej zaludnionej wyspie Oahu. Tylko 6,6% procent mieszkańców stanu uważa się za rdzennych (Polinezyjskich) obywateli Hawajów. Największa grupa mieszkańców, około 41%, to imigranci z Azji lub ich potomkowie.

edytuj Historia

• W okresie od V wieku do VIII wieku na wyspy archipelagu przybywają z Tahiti Polinezyjczycy.
• 1778 rok - Na wyspy dociera wyprawa pod dowództwem Jamesa Cooka.
• 1820 - Początek chrystianizacji mieszkańców wysp. Król Kamehameha III wprowadza konstytucję.
• 1835 rok - Uruchomienie przemysłowej produkcji cukru z uprawianej na wyspie trzciny cukrowej.
• 1887 rok - Król Kalakaua odstępuje Amerykanom port w zatoce Pearl Harbor.
• 1893 rok - Detronizacja królowej Liliuokalani.
• 1894 rok - Proklamowanie Republiki Hawajskiej.
• 1898 rok - Stany Zjednoczone dokonują aneksji Hawajów.
• 7 grudnia 1941 roku - Powietrzny atak japoński na bazę marynarki wojennej w Pearl Harbor. Amerykanie stracili osiem okrętów wojennych i ponad sto samolotów znajdujących się na ziemi. W nalotach zginęło ponad 3 tysiące amerykańskich marynarzy i pilotów.
• 21 sierpnia 1959 roku - Przyjęcie do Unii (jako 50 stan).

edytuj Geografia

• Klimat: zwrotnikowy morski
• Główne rzeki: Kaukonahua (długość 53 km)
• Roślinność:
• Liczba hrabstw: 5
• Największe hrabstwo: Hawaii
• Liczba parków stanowych:
• 5 największych miast: Honolulu, Hilo, Kailua, Kaneohe, Waipahu

edytuj Symbole stanu

• Dewiza: Ua mau ke ea o ka aina i ka pono (Prawością żyje ten naród)
• Przydomek: The Aloha State
• Znaczenie przydomku: Słowo aloha używane jest w znaczeniu witaj oraz żegnaj, Stan Aloha - dosłownie - stan miłości
• Symbole: nene (gęś hawajska), drzewo kukui, hibiskus

edytuj Przemysł i bogactwa naturalne

• główne uprawy: trzcina cukrowa, ananasy, orzeszki makadamia.
• cukrowniczy i turystyka.

edytuj Uniwersytety i wyższe uczelnie

• Brigham Young University Hawaii
• Chaminade University
• Hawaii Pacific University
• University of Hawaii System
  • University of Hawaii Hilo
  • University of Hawaii Manoa
  • University of Hawaii West Oahu
• Aloha Christian Theological Seminary, Kailua-Kona

edytuj Sławni ludzie

Król Kamehameha I, królowa Liliuokalani, Barack Obama, Nicole Scherzinger

edytuj Ciekawostki

Nazwa Wikipedia pochodzi od hawajskiego słowa "Wiki", które oznacza w tym języku "szybko"

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Hawaje

edytuj Zobacz też

• Stany Zjednoczone
• Podział terytorialny Stanów Zjednoczonych
• Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki,
• Konstytucja Stanów Zjednoczonych
• Hawaje
• Kultura hawajska
• Język hawajski
• Alfabet hawajski
• Przywódcy Hawajów - Premierzy Hawajów
• Królestwo Hawajów - Republika Hawajów

p • d • e Podział terytorialny Stanów Zjednoczonych Stany Alabama • Alaska • Arizona • Arkansas • Connecticut • Dakota Południowa • Dakota Północna • Delaware • Floryda • Georgia • Hawaje • Idaho • Illinois • Indiana • Iowa • Kalifornia • Kansas • Karolina Południowa • Karolina Północna • Kentucky • Kolorado • Luizjana • Maine • Maryland • Massachusetts • Michigan • Minnesota • Missisipi • Missouri • Montana • Nebraska • Nevada • New Hampshire • New Jersey • Nowy Jork • Nowy Meksyk • Ohio • Oklahoma • Oregon • Pensylwania • Rhode Island • Teksas • Tennessee • Utah • Vermont • Waszyngton • Wirginia • Wirginia Zachodnia • Wisconsin • Wyoming Dystrykt federalny Dystrykt Kolumbii Terytoria zależne Baker • Guam • Howland • Jarvis Johnston • Kingman • Mariany Północne • Midway • Navassa • Palmyra • Portoryko • Samoa Amerykańskie • Wake • Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych